AmfibieŽn:
Bruine kikker

Fotograaf: Ivan de Bree, © www.hetdierenrijk.nl

De bruine kikker (Rana Temporaria) komt in heel Nederland en grote delen van Europa voor. Hij is niet bedreigd en staat dus ook niet op de Nederlandse Rode Lijst van bedreigde dieren. Dat wil niet zeggen dat hij niet wettelijk beschermd is. Volgens de Natuurbeschermingswet zijn alle amfibieŽn beschermd en mag je ze dus niet verstoren, laat staan doden of meenemen, dat geldt ook voor de eitjes en de kikkervisjes. De bruine kikker komt in allerlei landschaptypen voor. Hij leeft op vochtige plaatsen onder struikgewas, in weiden en sloten.

Het is een forse kikker die tot 11 centimeter groot kan worden. De bruine kikker heeft een stompe snuit, korte achterpoten en is robuust gebouwd. De Bruine kikker doet zijn naam overigens niet altijd eer aan. Soms lijkt hij meer groen of rood dan bruin. Toch is er een heel duidelijk kenmerk: aan de zijkant van de kop, vanaf het oog tot aan de schouder heeft de bruine kikker een grote, altijd donkerbruine vlek.

De bruine kikker is zowel overdag als 's nachts actief. De bruine kikker eet insecten, wormen, slakken en andere kleine ongewervelde dieren. Ze kunnen een leeftijd van ruim 10 jaar bereiken.

Voortplanting
Rond de paartijd (april - mei) komen ze naar de plek waar ze geboren zijn om te paren. De bruine kikker is ťťn van de vroegst actieve kikkers in het voorjaar. In begin maart begeven bruine kikkers zich al richting hun voortplantingswateren. Deze afstand, die kan oplopen tot wel 10 kilometer, overbruggen bruine kikkers 's nachts. De mannetjes, die tijdens de paartijd een wat grijze kleur krijgen, proberen een vrouwtje te bemachtigen om zich daar vervolgens goed op vast te klemmen. Deze houding, waarbij het vrouwtje is omklemd door een mannetje wordt amplex genoemd. Hij blijft op haar rug zitten tot ze de eitjes legt om ze dan te bevruchten. Bruine kikkers leggen de eitjes, in klompen van 700 tot wel 4500 stuks, vlak onder het wateroppervlak als een grote plak kikkerdril dat los in het water ligt.
Nadat de eitjes zijn gelegd begint de zogenaamde drilpiraterij: De mannetjes die geen vrouwtje hebben proberen de onbevruchte eitjes uit het kikkerdril alsnog te bevruchten. (meer informatie: drilpiraterij)

Geslachtsonderscheid
bruine kikker
Hierboven is een foto van 2 parende kikkers te zien. Het mannetje zit bovenop en het vrouwtje onderop. Ik moet er overigens bij vermelden dat dit dus een foto is uit de paartijd, in die tijd krijgen de mannetjes een andere kleur.
De mannetjes hebben zogenaamde paarkussentjes op hun duimen, waardoor ze een stevige grip hebben op de vrouwtjes. Tijdens de voortplantingstijd kleuren deze kussentjes donderbruin tot zwart. Door de ophoping van lymfevocht hebben de mannetje een opgezwollen uiterlijk. Vrouwtjes hebben gedurende de paartijd vaak witte spikkels op de flanken en op de achterpoten ('eieruitslag'), verder zijn zij, in tegenstelling tot de grijze kleur van de mannetjes, geelbruin van kleur met bruine vlekken en zijn ze groter dan de mannetjes. De vrouwtjes hebben tevens meestal een iets spitsere kop.

Voedsel
Binnen enkele weken komt het kikkerdril uit. De kikkervisjes groeien als er genoeg voedsel is zo hard dat ze na enkele maanden het water al kunnen verlaten als miniatuur kikkertjes. In het begin eten de dikkopjes algen, als ze groter worden en poten gaan ontwikkelen (eerst achter en dan voor) gaan ze bij gebrek aan voedsel ook hun soortgenoten opeten. Als ze volwassen zijn staan kevers, wormen, landslakken en insecten op het menu. Maar ook kleine muizen zijn soms niet veilig.
Hun voedsel moet bewegen, omdat ze het anders niet als voedsel kunnen herkennen vanwege hun slechte zicht, wat overigens ook voor de andere kikkersoorten geldt. Het gevolg hiervan is dat de kikker naar alles hapt dat beweegt, mits dit de grootte heeft van een potentiŽle prooi. Als een kikker jaagt zit hij meestal heel rustig in de struiken of in het water op een steen. En plots, als de prooi het niet verwacht, springt de kikker op zijn slachtoffer af, welke dan met de tong wordt gegrepen en heelhuids wordt ingeslikt. Een kikker kauwt niet, maar grotere dieren zoals sprinkhanen en krekels worden wel eerst met de kaken fijn gemaakt voordat de kikker hen naar binnen werkt. Bij het slikken trekt hij zijn kop samen, waardoor ook de ogen sluiten, zodat het voedsel naar de maag wordt verplaatst. Volwassen kikkers hoeven maar twee tot drie keer per week te eten, jonge kikkers daarentegen moeten veel vaker kunnen eten om goed te blijven ontwikkelen.


Heb je hier niet kunnen vinden wat je zocht of heb je na het lezen van de informatie nog vragen?
Stel je vraag gerust op het het forum!

Wetenschappelijke naam:
Rana temporaria
Verspreidingsgebied:
Grote delen van Europa
Voedsel:
Voornamelijk kevers, wormen, landslakken en insecten
Lengte:
Circa 10 cm.
Status:
Algemeen (maar beschermd)

Advertentie

 

 
Alpenwatersalamander
Boomkikker
Bruine kikker
Groene kikker
Heikikker
Kikkers  
Kleine watersalamander
Padden
Pijlgifkikkers
Stierkikker
Vuursalamander
 

Contact
Disclaimer
© Copyright