Landzoogdieren:
Bonobo

Fotograaf bonobowijfje met jong: © Ivan de Bree

De bonobo die op het eerste gezicht op de chimpansee lijkt werd vroeger als een ondersoort van de chimpansee beschouwd. Ze hebben echter een veel donkerder gezicht en opvallend lang haar op hun hoofd, met een scheiding in het midden. En verder zijn ze slanker en tengerder dan de bekende chimpansees, maar zeker niet kleiner (wat de tweede naam, dwergchimpansee, zeker wel zal doen vermoeden).

Bonobo's leven uitsluitend in de Democratische Republiek Kongo. Dit is een groot land in het midden van Afrika. Ze komen alleen ten zuiden van de brede rivier de Kongo voor, in een stuk oerwoud dat ongeveer zo groot is als Frankrijk. Ten noorden van de rivier leven de gewone chimpansees en de gorilla's. Mensapen kunnen niet zwemmen, dus bleven deze soorten door de rivier altijd van elkaar gescheiden. Bonobo's leven in dichte regenwouden. Ze kunnen goed klimmen en brengen ruim de helft van de tijd in bomen door.

Bonobo's eten voornamelijk plantaardig voedsel. Bijvoorkeur rijpe, zoete vruchten. Deze zijn er echter niet altijd genoeg. Dus eten de bonobo's ook minder rijpe vruchten, bladeren, kruiden, stengels, wortels en bast. Als lekkernij eten ze soms zelfs honing. Het zijn geen echte vegetariërs want ze eten ook wel eens dieren als wormen, mieren en termieten. Er is ook gezien dat ze hagedissen en eekhoorns eten. Of ze ook echt op jacht gaan naar prooidieren, zoals 'gewone' chimpansees dat doen, is echter niet bekend.

Bonobo's leven in groepen van 50 tot wel 200 dieren. Zulke groepen noemen we gemeenschappen. Toch zul je in het oerwoud nooit zo'n hele gemeenschap tegelijk tegenkomen. De bonobo's die tot dezelfde gemeenschap horen trekken namelijk altijd in kleine groepjes rond. Zulke groepjes worden wel 'party's' genoemd. Een bonobo-'party' bestaat uit 6 tot 15 dieren: vrouwtjes, mannetjes en jongen. Samen gaan ze op zoek naar voedsel rond in een gebied. In het leefgebied van een bonobogemeenschap komen verschillende party's elkaar natuurlijk regelmatig tegen. Twee of meer party's kunnen zich bij elkaar aansluiten en een tijdje met elkaar optrekken. Na een paar uur of een paar dagen valt zo'n grotere party weer uit elkaar, bijvoorbeeld als er te weinig voedsel is voor de hele groep. Meestal ontstaan dan nieuwe combinaties van dieren. Op die manier blijft de hele gemeenschap een èchte gemeenschap, van voortdurend wisselende party's van dieren die elkaar allemaal kennen. Opgroeiende vrouwtjes verlaten hun gemeenschap op de leeftijd dat ze jongen kunnen krijgen en sluiten zich dan bij een andere gemeenschap aan zodat inteelt wordt voorkomen.

Het grootste verschil tussen chimpansees en bonobo's zit niet in het uiterlijk maar in de manier waarop ze hun samenleving hebben ingericht. Bij de chimpansees bepalen de belangrijke mannen de gang van zaken. Bij de bonobo's zijn echter de vrouwen de leiders van de samenleving.

De vrouwen hebben de sterkste relaties met elkaar. Om hun onderlinge relatie te bevestigen besteden ze veel aandacht aan elkaar, bijvoorbeeld door middel van vlooien. Dit doen ze vaker dan mannen onderling en vaker dan mannen en vrouwen elkaar vlooien. Bonobovrouwen komen tussenbeide als er ruzies dreigen en zij bepalen wanneer de groep gaat rusten, of juist verder trekt, en welke kant op. Bonobovrouwtjes worden bij verhuizing naar een andere gemeenschap pas geaccepteerd als de oudere, hooggeplaatste vrouwen van die groep het daarmee eens zijn.

De bonobo behoort tot de mensapen.




Heb je hier niet kunnen vinden wat je zocht of heb je na het lezen van de informatie nog vragen?
Stel je vraag gerust op het het forum!

Wetenschappelijke naam:
Pan paniscus
Verspreidingsgebied:
Congo
Voedsel:
Fruit, bladeren, bloemen, zaden en insecten.
Lengte:
Tot 1,5 m.
Gewicht:
30 - 45 kg
Leeftijd:
Tot 40 jaar
Status:
Bedreigd

Advertentie